Kur'an Emir ve Yasakları
Kur'an-ı Kerim'de geçen temel emir ve yasakların dönemsel özeti
BÖLÜM 1: MEKKE DÖNEMİ
İnanç, Karakter ve DirenişBu dönemde inen ayetler; kişiliği güçlendirmeyi, tevhid inancını ve zulme karşı sabrı emreder.
Oku! Yaratan Rabbinin adıyla oku!
Kalemle yazmayı ve ilmi önemseyin!
İbadetini engelleyen zorbalara boyun eğme, secde et ve yaklaş!
Elbiseni (ve kişiliğini) tertemiz tut!
Yaptığın iyiliği çok görerek başa kakma!
Rabbinin rızası için sabret!
Gece kalkıp ibadetle ruhunu besle!
Kur'an'ı tane tane, anlayarak ve sindirerek oku!
Yalanlayanları ve varlık sahibi şımarıkları Allah'a bırak!
Allah'a borç verir gibi, gönülden iyilik yapın!
Yere, göğe ve yaratılışa ibretle bakın!
Yetimi sakın ezme!
El açıp isteyeni sakın azarlama!
Göğsünü ferah tut, zorluğun yanındaki kolaylığı gör!
Boş kaldığında hemen başka bir hayırlı işe koyul!
Nefsini kötülüklerden arındır!
Mal toplayıp saymakla övünme, insanları arkadan çekiştirme!
Dini yalanlayıp yetimi itip kakanlardan olma!
Gösteriş için ibadet etme!
En küçük bir yardımı (zekatı/sadakayı) bile engelleme!
Allah'tan başka tapılan putları ve otoriteleri reddet!
Kız çocuklarının diri diri gömülmesine (kadının aşağılanmasına) hesap sorulacağını bil!
Ölçüde ve tartıda hile yapma, insanları dolandırma!
Sadece Allah'tan yardım iste ve sadece O'na kulluk et!
Dosdoğru yola (Sırat-ı Müstakim'e) girmek için dua et!
Kur'an okunduğunda sus ve dinle ki merhamet olunasın!
İbadet yerlerine (mescitlere) en güzel, temiz kıyafetlerinle git!
Yiyin, için fakat israf etmeyin!
Affedici ol, iyiliği emret, cahillerden yüz çevir!
Şeytandan bir vesvese gelirse hemen Allah'a sığın!
Anne ve babana "Öf" bile deme, onları azarlama!
Anne ve babana şefkat kanatlarını ger ve onlara dua et!
Akrabaya, yoksula ve yolda kalmışa hakkını ver!
Cimrilik edip elini boynuna bağlama, saçıp savurarak da iflas etme!
Fakirleşme korkusuyla çocuklarınızı (kürtajla veya ihmalle) öldürmeyin!
Zinaya yaklaşmayın! Çünkü o çirkin bir iştir.
Haklı bir sebep olmadıkça Allah'ın dokunulmaz kıldığı cana kıymayın!
Yetimin malına, rüştüne erinceye kadar en güzel şeklin dışında yaklaşmayın!
Verdiğiniz sözü yerine getirin, çünkü söz sorumluluk gerektirir!
Bilmediğin şeyin ardına düşme; kulak, göz ve kalp bundan sorumludur!
Yeryüzünde böbürlenerek yürüme!
Kendi ellerinizle yaptığınız putlara (ideolojilere) tapmayın!
Müminler ancak kardeştir, kardeşliğinizi koruyun!
Sesini alçalt, yürüyüşünde tabii ol!
Allah'ın ayetleri karşısında kibirlenme, secdeye kapan!
Kötülüğü en güzel tavırla sav! O zaman düşmanın bile dost olur.
BÖLÜM 2: MEDİNE DÖNEMİ
Hukuk, Şeriat ve Toplumsal DüzenBu dönem; devletleşme, aile hukuku, ceza hukuku, ticaret ve savaş kurallarını içerir.
Bakara Suresi ile gelen emirler
Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin!
Sabır ve namaz ile Allah'tan yardım dileyin!
Ölü eti, kan, domuz eti ve Allah'tan başkası adına kesileni yemeyin!
Kısasta (ceza hukukunda) sizin için hayat vardır, adaleti uygulayın!
Vasiyetinizi yazılı ve şahitli hale getirin!
Ramazan ayına erişen oruç tutsun!
Mallarınızı aranızda haksız sebeplerle yemeyin, rüşvet vermeyin!
Sizinle savaşanlarla Allah yolunda savaşın ama aşırı gitmeyin!
Tehlikeye kendinizi bile bile atmayın!
Haccı ve Umreyi Allah için tamamlayın!
Şeytanın adımlarını takip etmeyin!
Müşriklerle (Allah'a ortak koşanlarla) iman etmedikçe evlenmeyin!
Kadınlara adet dönemlerinde yaklaşmayın (cinsel ilişkiye girmeyin).
Boşadığınız kadınları zarar vermek için zorla tutmayın!
Çocukları tam iki yıl emzirin (emzirmek isteyenler için).
Namazları, özellikle orta namazı (ikindiyi) koruyun!
Dinde zorlama yapmayın!
Sadakalarınızı başa kakarak ve eziyet ederek boşa çıkarmayın!
Faiz (Riba) yemeyin! Alışverişi helal, faizi haram bilin!
Borçlandığınız zaman bunu mutlaka yazın!
Alışverişte ve borçlanmada şahit tutun!
Şahitliği gizlemeyin!
Ali İmran Suresi ile gelen emirler
Allah'ın ipine (Kur'an'a) hep birlikte sarılın, parçalanmayın!
İçinizden hayra çağıran, iyiliği emredip kötülüğü yasaklayan bir topluluk olsun!
Öfkenizi yutun ve insanları affedin!
İşlerinizde istişare (danışma) yapın!
Ölümü ve savaşı temenni etmeyin ama gelince de kaçmayın!
Nisa Suresi ile gelen emirler (Aile ve Toplum Hukuku)
Yetimlerin mallarını haksızca yemeyin, bu ateş yemektir!
Miras hukukuna harfiyen uyun! (Erkeğe iki, kadına bir pay vb. oranlar)
Gayri meşru ilişki (fuhuş) yapan kadınlara karşı dört şahit getirin!
Anneniz, kızınız, kız kardeşiniz... (sayılan akrabalarla) evlenmeniz haramdır!
Mallarınızı aranızda batıl yollarla değil, karşılıklı rıza ile ticaret yaparak yiyin!
Kendi canınıza kıymayın (İntihar etmeyin)!
Aile içi geçimsizlikte iki taraftan hakem tayin edin!
Allah'a ibadet edin ve O'na hiçbir şeyi ortak koşmayın!
Sarhoşken ne dediğinizi bilinceye kadar namaza yaklaşmayın!
Emaneti ehline verin!
İnsanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmedin!
Size bir selam verildiğinde, ondan daha güzeliyle veya aynısıyla karşılık verin!
Haksız yere bir mümini kasten öldürmeyin!
Size selam verene "Sen mümin değilsin" demeyin (Tekfir etmeyin)!
Hainlerin savunucusu olmayın!
Maide Suresi ile gelen emirler (Son Dönem Hukuku)
Akitlerinizi (Sözleşmelerinizi) yerine getirin!
İyilik ve takvada yardımlaşın, günah ve düşmanlıkta yardımlaşmayın!
Namaz kılacağınız zaman yüzünüzü ve (dirseklere kadar) ellerinizi yıkayın (Abdest alın)!
Cünüp iseniz boy abdesti alın!
Bir topluluğa olan kininiz, sizi adaletsizliğe sevk etmesin!
Hırsızlık yapan erkeğin ve kadının (caydırıcı ceza olarak) ellerini kesin!
Yahudi ve Hristiyanları (siyasi ve askeri veli/dost) edinmeyin!
İçki, kumar, dikili taşlar (putlar) ve fal okları şeytan işi pisliktir; bunlardan uzak durun!
İhramlıyken avlanmayın!
Nur Suresi ile gelen emirler (Edep ve Ahlak)
Zina eden kadın ve erkeğe 100 değnek vurun (Toplumsal aleniyet kazanan suçlar için)!
Namuslu kadınlara iftira atıp 4 şahit getiremeyene 80 değnek vurun!
Kendi evinizden başka evlere izin almadan ve selam vermeden girmeyin!
Mümin erkekler gözlerini haramdan sakınsınlar!
Mümin kadınlar gözlerini haramdan sakınsınlar ve başörtülerini yakalarının üzerine salsınlar!
Bekarları evlendirin!
Çocuklarınız ve hizmetinizdekiler odanıza girerken (üç vakitte) izin istesinler!
Hucurat Suresi ile gelen emirler (Toplumsal Nezaket)
Size bir fasık haber getirirse onu araştırın!
Müminlerden iki grup çatışırsa aralarını bulun!
Bir topluluk diğer bir toplulukla alay etmesin!
Birbirinize kötü lakaplar takmayın!
Zannın çoğundan (önyargıdan) kaçının!
Birbirinizin gizli hallerini araştırmayın (Tecessüs etmeyin)!
Birbirinizin gıybetini yapmayın!
Ahzab Suresi ile gelen emirler
Evlatlıkları kendi babalarının adıyla çağırın!
Peygamberin eşlerine perde arkasından soru sorun (Mahremiyete saygı)!
Kadınlar dışarı çıkarken cilbablarını (dış örtülerini) üzerlerine alsınlar!
Muhammed ve Fetih Sureleri ile gelen emirler
Savaşta inkârcılarla karşılaştığınızda (gevşemeyin) boyunlarını vurun!
Esirleri ya karşılıksız ya da fidye ile serbest bırakın!
Tevbe Suresi ile gelen emirler (Ültimatomlar)
Anlaşmayı bozan müşriklere karşı savaş açın!
Eğer tövbe eder, namazı kılar ve zekâtı verirlerse yollarını serbest bırakın!
Müşrikler Mescid-i Haram'a yaklaşmasınlar!
Altın ve gümüşü biriktirip Allah yolunda harcamayanları acı bir azapla müjdele!
Savaştan kaçmak için mazeret uydurmayın!
Cuma ve Münafikun Sureleri
Cuma günü ezan okunduğunda alışverişi bırakıp Allah'ı anmaya koşun!
Mallarınız ve çocuklarınız sizi Allah'ı anmaktan alıkoymasın!